نگاهی به اسفار ملا صدرا

 

 اسفار أم الکتاب آخوند است همانطور که حکمة الإشراق أم الکتاب شیخ إشراق و شفا أم الکتاب ابن سینا است.. دیگر کتب صدرا از این کتاب مایه می گیرد. اسفار در واقع دایرة المعارف فلسفه است. همانطور که اساتید ما یعنی آیت الله جوادی آملی، حسن زاده آملی و مصباح یزدی فرموده اند، این کتاب را ملاصدرا در تمام عمر زیر دست داشته و حک و اصلاح می کرده است.

 اسفار سهل ممتنع است. سهل است از نظر عبارت. اما ممتنع است از نظر محتوا و مقصود. بنابر این مشاهده می شود که گاهی علامة در پاورقی دو قول از صدرا را نقل می کند و می گوید مثلا قول الف نظر نهایی صدرا است اما استاد جوادی در همان جا می فرمایند قول ب قول نهایی صدرا است. به همین دلیل مرحوم مظفر در مقدمة أسفار از قول استادشان مرحوم آقا شیخ محمد حسین اصفهانی نقل می کنند که اگر در دنیا کسی بتواند از عهده تدریس أسفار برآید، من می روم و شاگردی اش را می کنم. بعضی بزرگان در عظمت مرحوم اصفهانی گفته اند هر سخن ایشان می تواند یک مبنا در فقه و اصول قرار گیرد که از آن مسائل مختلف قابل استنباط است.

 ملاصدرا بعد از مدتها خودسازی در کهک دست به تألیف اسفار می زند. مرحوم آقا شیخ عباس قمی در حاشیة سفینة البحار از قول استادشان میرزا محمد قمی نقل می کنند که خود ملاصدرا در حاشیه اسفار می گوید که وقتی مسأله اتحاد عاقل و معقول را می نوشتم، برایم مشکل بود و حل نمی شود. بنابر این به زیارت حضرت معصومة آمدم و در قم این مسأله برایم حل شد

 



موضوعات مرتبط: کلام بزرگان
[ چهارشنبه چهارم بهمن 1396 ] [ 9:39 ] [ علیرضا اکبری ]